«Χαμένα» πήγαν περισσότερα από 200 εκατ. δολ. που επένδυσε ο Elon Musk για να διαμορφώσει το εκλογικό αποτέλεσμα στο Τέξας, ποντάροντας στη διατήρηση ενός πολιτικού περιβάλλοντος που ευνοούσε την επιχειρηματική του αυτοκρατορία.
Η σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών και η ήττα των υποψηφίων που στήριξε ανατρέπουν τα δεδομένα, δημιουργώντας νέες αβεβαιότητες για τα σχέδια επέκτασης της Tesla και της SpaceX. Στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η νέα κυβερνήτης του Τέξας, Gina Hinojosa, η οποία έχει δεσμευτεί να βάλει φρένο στις γενναιόδωρες φορολογικές ελαφρύνσεις προς τις μεγάλες επιχειρήσεις, ζητώντας παράλληλα πάγωμα στην αδειοδότηση νέων data centers. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει ένα νέο μέτωπο για τον Musk, καθώς οι επενδύσεις του στην τεχνητή νοημοσύνη, την ενέργεια και τις προηγμένες τεχνολογίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις της πολιτειακής κυβέρνησης.
Στο Τέξας… 224 εκατ. δολ.
Ο Musk, ο οποίος δαπάνησε τουλάχιστον 474 εκατ. δολάρια στις ενδιάμεσες εκλογές, διοχέτευσε μόνο στο Τέξας 224 εκατ. δολάρια, δηλαδή σχεδόν τα μισά από τα συνολικά χρήματα που διέθεσε. Αυτό προκύπτει από ανάλυση του CNBC στα στοιχεία χρηματοδότησης των προεκλογικών εκστρατειών. Ωστόσο, οι υποψήφιοι που υποστήριξε, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για τη Γερουσία, Ken Paxton, και ο κυβερνήτης Greg Abbott, υπέστησαν βαριές ήττες μέσα στο κύμα επικράτησης των Δημοκρατικών.
Οι ήττες προκάλεσαν αναταράξεις στις αγορές κατά τη διάρκεια της νύχτας στις ΗΠΑ, οδηγώντας σε πτώση τις μετοχές της SpaceX και της Tesla, δύο εταιρειών που έχουν επωφεληθεί επί μακρόν από το φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον που διαμόρφωνε ο Abbott. Την ίδια στιγμή, ευρύτερες πιέσεις δέχθηκαν και οι μετοχές του τεχνολογικού κλάδου, καθώς οι Δημοκρατικοί εξασφάλισαν τον έλεγχο του Κογκρέσου.
Σε ολόκληρη τη χώρα, οι ψηφοφόροι αντέδρασαν στην επιρροή των δισεκατομμυριούχων και στην αυξανόμενη δύναμη των τεχνολογικών εταιρειών, εκλέγοντας επικριτές της βιομηχανίας τεχνητής νοημοσύνης και εγκρίνοντας περιορισμούς στα data centers που τροφοδοτούν την επέκτασή της.
«Πρέπει να απομακρύνουμε το μεγάλο χρήμα από την πολιτική μας, ώστε κανένας δισεκατομμυριούχος ή τρισεκατομμυριούχος να μην μπορεί να αγοράζει τις εκλογές μας», δήλωσε στην ομιλία του μετά τη νίκη του ο νεοεκλεγείς Δημοκρατικός γερουσιαστής James Talarico, χωρίς να κατονομάσει τον Musk. «Πρέπει να ανατρέψουμε αυτό το νοθευμένο οικονομικό σύστημα, το οποίο ωφελεί αποκλειστικά το κορυφαίο 1%».
Ο J.C. Lintzenich από το German Marshall Fund αναφέρθηκε στις τεράστιες δαπάνες του Musk στο Τέξας, δηλώνοντας στο CNBC την Τετάρτη ότι τα αποτελέσματα συνιστούν «ξεκάθαρα μια απόρριψη της επιρροής του Elon Musk, η οποία έχει εισχωρήσει στον στενό κύκλο του Trump».
Το Τέξας έχει εξελιχθεί σε βασική έδρα μεγάλου μέρους της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του Musk. Η Tesla λειτουργεί έξω από το Austin το μεγαλύτερο εργοστάσιο παραγωγής οχημάτων της στις ΗΠΑ, η SpaceX εκτοξεύει πυραύλους από το συγκρότημα Starbase στο Νότιο Τέξας, ενώ ο Musk επιδιώκει πρόσθετες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την παραγωγή ημιαγωγών.
Οι δραστηριότητες αυτές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις της πολιτειακής κυβέρνησης σχετικά με την ηλεκτρική ενέργεια, το νερό, τις περιβαλλοντικές άδειες, τις υποδομές και τα φορολογικά κίνητρα. Η νεοεκλεγείσα Δημοκρατική κυβερνήτης Gina Hinojosa, η οποία προεκλογικά τάχθηκε κατά των γενναιόδωρων εταιρικών επιδοτήσεων και άσκησε κριτική στον ίδιο τον Musk, θα έχει σημαντική επιρροή σε αυτές τις αποφάσεις.
Η Hinojosa έχει ζητήσει την αναστολή της έγκρισης νέων data centers, την κατάργηση των φορολογικών ελαφρύνσεων για τον κλάδο και την υποχρέωση των κατασκευαστών να καλύπτουν το σύνολο του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν οι εγκαταστάσεις τους.
Στην επινίκια ομιλία, δεσμεύτηκε να αφαιρέσει την εξουσία από τους «ισχυρούς ανθρώπους που έχουν συνηθίσει υπερβολικά να διοικούν αυτή την πολιτεία».
Οι Ρεπουμπλικανοί εξακολουθούν, ωστόσο, να ελέγχουν το πολιτειακό νομοθετικό σώμα, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα της Hinojosa να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές στην πολιτική του Τέξας. Παρ' όλα αυτά, η νέα διοίκησή της θα μπορούσε να περιπλέξει τα σχέδια επέκτασης του Musk, υιοθετώντας αυστηρότερη προσέγγιση στην αδειοδότηση και στα επιχειρηματικά κίνητρα.
Οι ήττες σε ολόκληρη τη χώρα
Σε εθνικό επίπεδο, το America PAC του Musk δαπάνησε σχεδόν 87 εκατ. δολάρια σε 44 ομοσπονδιακές εκλογικές αναμετρήσεις, σύμφωνα με ανάλυση του CNBC στα στοιχεία που κατατέθηκαν στην Ομοσπονδιακή Εκλογική Επιτροπή (FEC).
Μέχρι το πρωί της Τετάρτης, οι Ρεπουμπλικανοί υποψήφιοι που υποστήριξε είχαν χάσει σε 29 αναμετρήσεις και είχαν κερδίσει μόλις σε τρεις, ενώ 12 εκλογικές αναμετρήσεις δεν είχαν ακόμη οριστικό αποτέλεσμα.
Περισσότερα από 80 εκατ. δολάρια, δηλαδή το 93% των συνολικών δαπανών του, κατευθύνθηκαν σε εκλογικές αναμετρήσεις στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί ηττήθηκαν.
Το αποτέλεσμα αφήνει τον Musk με λιγότερους συμμάχους σε ένα Κογκρέσο που ελέγχεται πλέον από τους Δημοκρατικούς, οι οποίοι θα μπορούσαν να διερευνήσουν τις ομοσπονδιακές συμβάσεις του, την προηγούμενη ηγετική του θέση στο Υπουργείο Κυβερνητικής Αποδοτικότητας (DOGE) της κυβέρνησης Trump, καθώς και τις σχέσεις των εταιρειών του με την Ουάσιγκτον.
Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος θα μπορούσε να επιβραδύνει τις επικερδείς και ταχέως αναπτυσσόμενες κρατικές συμβάσεις της SpaceX. Ωστόσο, ο Trump εξακολουθεί να ελέγχει τις εκτελεστικές υπηρεσίες της κυβέρνησης και διαθέτει δικαίωμα αρνησικυρίας (βέτο), γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα των Δημοκρατικών να ανατρέψουν πολιτικές που ευνοούν τις επιχειρήσεις του Musk στον αμυντικό και τεχνολογικό τομέα.
Οι ήττες αυτές δεν είναι η πρώτη φορά που οι πολιτικές δαπάνες του Musk δεν αποφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Το America PAC είχε υποστηρίξει οκτώ υποψηφίους για το Κογκρέσο που τελικά ηττήθηκαν το 2024, ενώ πέρυσι ο Musk δαπάνησε περισσότερα από 20 εκατ. δολάρια προσπαθώντας να εκλέξει έναν συντηρητικό υποψήφιο στο Ουισκόνσιν.
Παρότι πέρυσι είχε υποσχεθεί ότι θα δαπανήσει «πολύ λιγότερα» χρήματα στην πολιτική, τελικά αναδείχθηκε στον μεγαλύτερο γνωστό χρηματοδότη των ενδιάμεσων εκλογών του 2026.
Ο επί χρόνια επενδυτής της Tesla, Ron Baron, είχε προειδοποιήσει τον Μάρτιο του 2025 ότι η πολιτική δραστηριοποίηση του Musk ενείχε τον κίνδυνο να απομακρύνει πελάτες από την εταιρεία. «Δεν πιστεύω ότι είναι καλή ιδέα να αποξενώνεις τον μισό πληθυσμό», είχε δηλώσει στο CNBC.
Άλλοι, αντίθετα, είχαν χαιρετίσει τη στενή σχέση του Musk με τον Trump και την επιρροή του σε ζητήματα που εκτείνονται από τη νομοθεσία και τη ρύθμιση της αγοράς έως τις τεχνολογικές δαπάνες του Πενταγώνου.
Αντίδραση απέναντι στους τεχνολογικούς κολοσσούς
Ο Musk δεν ήταν η μοναδική προσωπικότητα του τεχνολογικού κλάδου που διέθεσε μεγάλα χρηματικά ποσά στις εκλογές.
Ο πρόεδρος της OpenAI, Greg Brockman, και η σύζυγός του, Anna, συνεισέφεραν 25 εκατ. δολάρια στην πολιτική πρωτοβουλία Leading the Future, η οποία επιδιώκει να διαμορφώσει τη νομοθεσία για την τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην Ομοσπονδιακή Εκλογική Επιτροπή.
Η εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων Andreessen Horowitz συνεισέφερε ακόμη 50 εκατ. δολάρια.
Παρότι ο κλάδος εξασφάλισε ορισμένες εκλογικές νίκες, όπως η ήττα του βουλευτή της Νέας Υόρκης Alex Bores, ο οποίος υποστήριζε αυστηρότερες δικλίδες ασφαλείας για την τεχνητή νοημοσύνη, στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών, η προσπάθεια εξασφάλισης της αποδοχής των τοπικών κοινωνιών αποδείχθηκε πολύ δυσκολότερη.
Στο Οχάιο, ο Δημοκρατικός Sherrod Brown επικράτησε του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Jon Husted, αφού είχε ασκήσει κριτική στην υποστήριξη που παρείχε ο αντίπαλός του στα data centers.
Οι Δημοκρατικοί δαπάνησαν σχεδόν 28 εκατ. δολάρια σε διαφημίσεις που ασκούσαν κριτική στα data centers, σύμφωνα με την εταιρεία AdImpact.
Στη Νότια Καρολίνα, η Δημοκρατική Annie Andrews επικράτησε της Ρεπουμπλικανής γερουσιαστή Darline Graham, παρά την ύστατη διαφημιστική προσπάθεια της Building the Future, μιας νέας πολιτικής επιτροπής χρηματοδότησης (super PAC) που εκπροσωπεί τον κλάδο των data centers και είχε επιλέξει την Graham ως την πρώτη υποψήφια που θα υποστήριζε.
Η συγκεκριμένη ομάδα είχε δεσμεύσει 1,5 εκατ. δολάρια για διαφημίσεις υπέρ της Graham, ενώ η Andrews είχε προεκλογικά ταχθεί υπέρ της επιβολής διετούς αναστολής στην κατασκευή νέων data centers.
Σε εθνικό επίπεδο, οι προεκλογικές εκστρατείες και οι εξωτερικές πολιτικές ομάδες δαπάνησαν 173 εκατ. δολάρια σε διαφημίσεις σχετικά με τα data centers κατά τη διάρκεια των γενικών εκλογών του 2026. Οι διαφημίσεις ήταν σχεδόν στο σύνολό τους αρνητικές, σύμφωνα με την AdImpact.
Οι Δημοκρατικοί διαφημιζόμενοι αντιστοιχούσαν στα 140 εκατ. δολάρια αυτών των δαπανών.
Επιπλέον, οι ψηφοφόροι κλήθηκαν να αποφασίσουν την Τρίτη για 41 τοπικά μέτρα που αφορούσαν τα data centers, με τουλάχιστον 10 κοινότητες να εγκρίνουν απαγορεύσεις ή περιορισμούς στην κατασκευή και λειτουργία τους.
Το οικονομικό διακύβευμα είναι τεράστιο
Οι οικονομικές επιπτώσεις είναι εξαιρετικά μεγάλες.
Η JP Morgan Asset Management εκτιμά ότι η ανάπτυξη των υποδομών που απαιτούνται για την τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να κοστίσει περίπου 5 τρισ. δολάρια έως το 2030. Από αυτό το ποσό, περίπου 2 τρισ. δολάρια αναμένεται να χρηματοδοτηθούν μέσω των αγορών ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας.
Τα έργα αυτά δεν μπορούν να αποφέρουν τις αναμενόμενες αποδόσεις προτού τεθούν πλήρως σε λειτουργία.
Οι καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών μπορούν να μεταθέσουν χρονικά την ολοκλήρωση των έργων και την έναρξη των εσόδων, ενώ το υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και δανεισμού μπορεί να αυξήσει τις συνολικές δαπάνες των επενδύσεων και να καταστήσει δυσκολότερη την επίτευξη των αναμενόμενων αποδόσεων.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών